პარტია „ხალხის ძალის“ წევრი, დავით ქართველიშვილი, სოციალურ ქსელში ეხმაურება რუსეთის გადაწყვეტილებას, შეიზღუდოს ან შეწყდეს საზღვარგარეთის პასპორტების გაფორმება და გახანგრძლივება აფხაზეთში მცხოვრები პირებისთვის. ანალიტიკოსის შეფასებით, რუსეთი ამ ნაბიჯით აჩვენებს, რომ აფხაზეთის საკითხი აღარაა მისთვის „საკრალური ზონა“ და მართვად აქტივად იქცა, რომელმაც მხარდაჭერა, შესაძლოა, ნებისმიერ დროს დაკარგოს:
„რუსეთი მიანიშნებს, რომ პოლიტიკური ლოიალობა აღარ გარდაიქმნება უპირობო იურიდიულ და სოციალურ ბონუსებად. შედეგად, აფხაზური პროექტი კარგავს იმ მთავარ კომპენსატორს, რომელიც მას საერთაშორისო იზოლაციის პირობებში არსებობის საშუალებას აძლევდა“ – წერს ქართველიშვილი.
მისი სიტყვებით, შექმნილი ვითარების ფონზე, ერთიანი საქართველოს იდეა ძლიერდება, ვინაიდან ქართულ მოდელს შეუძლია საერთაშორისო სუბიექტურობის შეთავაზება.
„რუსეთის გადაწყვეტილება, შეიზღუდოს ან შეწყდეს საზღვარგარეთის პასპორტების გაფორმება და გახანგრძლივება აფხაზეთში მცხოვრები პირებისთვის, არ არის არც ტექნიკური ხარვეზი და არც ბიუროკრატიული პაუზა. ეს არის მთელი იმ მოდელის სისტემური კრიზისის სიმპტომი, რომელზეც აფხაზური სეპარატიზმი იყო აგებული – კრემლის მიერ მუდმივი „გარანტირებული მფარველობის“ ილუზიაზე. მოსკოვი პირველად ბოლო წლების განმავლობაში, მკაფიოდ აჩვენებს, რომ აფხაზური მიმართულება მისთვის აღარ არის საკრალური ზონა, ახლა ესაა მართვადი აქტივი, რომლის მხარდაჭერის მოცულობაც შეიძლება შემცირდეს ყოველგვარი ახსნა-განმარტებისა და „სუვერენული“ ამბიციების გათვალისწინების გარეშე. და დიახ, ეს არის ოფიციალური თბილისის მიმართულებით გაკეთებული ირიბი სიგნალი.
მთავარი ის არის, რომ რუსული პასპორტი დიდი ხნის განმავლობაში აფხაზური სეპარატიზმის საფუძველს წარმოადგენდა. არა როგორც იდენტობის სიმბოლო, არამედ როგორც გადარჩენის ინსტრუმენტი: გადაადგილება, შემოსავალი, პენსიები, სტატუსი. როდესაც ეს ინსტრუმენტი ავტომატურად აღარ მუშაობს, მთელი კონსტრუქცია იწყებს ბზარების გაჩენას. ფაქტობრივად, რუსეთი მიანიშნებს, რომ პოლიტიკური ლოიალობა აღარ გარდაიქმნება უპირობო იურიდიულ და სოციალურ ბონუსებად. შედეგად, აფხაზური პროექტი კარგავს იმ მთავარ კომპენსატორს, რომელიც მას საერთაშორისო იზოლაციის პირობებში არსებობის საშუალებას აძლევდა.
ამ ფონზე განსაკუთრებით მკაფიოდ იკვეთება საქართველოს სტრუქტურული უპირატესობა. სეპარატისტული მოდელისგან განსხვავებით, რომელიც გარე პატრონაჟზეა დამოკიდებული, ქართული სახელმწიფოებრიობა აღიარებულია, ინსტიტუციონალიზებულია და ჩაშენებულია საერთაშორისო სისტემაში. საქართველო შეიძლება კამათობდეს დასავლეთთან, მანევრირებდეს ძალაუფლების სხვადასხვა ცენტრს შორის და ატარებდეს საკუთარ პრაგმატულ პოლიტიკას, მაგრამ იგი რჩება სუბიექტად და არა პირობითი სტატუსის მქონე ტერიტორიად დროებითი გარანტიებით.
მოსკოვის ეს ნაბიჯი ფაქტობრივად ანგრევს აფხაზური სეპარატიზმის მთავარ მითს – წარმოდგენას საქართველოსთან გაწყვეტის „შეუქცევადობაზე“. რეალობა საპირისპიროს აჩვენებს: ნებისმიერი კონსტრუქცია, რომელსაც არ გააჩნია საერთაშორისო აღიარება და საკუთარი ეკონომიკური ბაზა, დროთა განმავლობაში ხდება გარე ცენტრის ნებას დაქვემდებარებული. როგორც კი ეს ცენტრი ცვლის პრიორიტეტებს, „სუვერენიტეტი“ ადმინისტრაციულ ფიქციად იქცევა საკუთარი მოსახლეობის ინტერესების დაცვის ინსტრუმენტების გარეშე.
სტრატეგიულ პერსპექტივაში ეს აძლიერებს ერთიანი საქართველოს იდეას არა ლოზუნგების, არამედ რეალობის დონეზე. ქართული მოდელი (ყველა შიდა წინააღმდეგობის მიუხედავად) სთავაზობს გრძელვადიან პროგნოზირებადობას, სამართლებრივ განსაზღვრულობას და საერთაშორისო სუბიექტობას. აფხაზური სეპარატიზმი კი სულ უფრო აშკარად გამოიყურება ჩიხურ პროექტად, სადაც საკვანძო გადაწყვეტილებები მიიღება არა სოხუმში, არამედ მის ფარგლებს გარეთ და შეიძლება ნებისმიერ მომენტში გადაიხედოს, ახსნა-განმარტებისა და ალტერნატივის გარეშე. “ამაშია საქმე” – წერს დავით ქართველიშვილი.
